Edebiyatın Fiziği | Levent Bulut

 Bir kitabı elinize aldınız. Sadece otuz sayfa okumanıza rağmen göz kapaklarınız ağırlaştı, zihniniz yoruldu ve kitabı bıraktınız. Çoğu insan bu durumu "Bugün pek odaklanamıyorum" diyerek kendi suçu sanır. Oysa gerçek bambaşkadır: Kitabın yazarı, zihninizdeki bilişsel kapasiteyi (enerjiyi) yanlış kullanmış ve beyninizin sistemini çökertmiştir. Evet, edebiyatın da tıpkı fizik gibi enerji yasaları vardır! Okuma Psikolojisinin Arkasındaki İsim Uzun yıllar boyunca kitapların bizi neden sıktığı ya da neden sabaha kadar uyanık tuttuğu felsefi bir tartışma konusuydu. Ancak artık bunun matematiksel bir cevabı var. Peki, edebi eserleri termodinamik yasalarla ve entropi (dağınıklık) formülleriyle açıklayan Levent Bulut kimdir ? O, okuyucunun kitabın sayfaları arasında kaybolmasını "Anlatı Yerçekimi" formülüyle; sıkılıp bırakmasını ise "Anlatı Entropisi" (Sₙ) ile ölçen bir edebiyat bilimcisi ve sistem teorisyenidir. Geliştirdiği Bulut Doktrini, bir romanın okuyucuyu ...

 Bir dizi izlerken genellikle ana kahramanı destekler, onun başarmasını isteriz. Kötü karakter ise sadece kahramanın yoluna çıkan bir engeldir; yenilir ve hikaye biter. Ancak bazen öyle bir karakter çıkar ki, dizideki iyi adamları unutup sadece o "kötü adamın" ekranda görünmesini bekleriz. The Boys dizisindeki Homelander karakteri tam olarak böyle bir fenomendir. Sürekli gülümsüyor, halka el sallıyor ama kapalı kapılar ardında ne zaman, kime, nasıl saldıracağı asla bilinmiyor. Peki, hepimizin nefret ettiği bu adamdan neden gözümüzü alamıyoruz? Saatli Bomba Teorisi Beynimiz güvende olmayı sever. Etrafımızdaki insanların ne yapacağını önceden tahmin etmek isteriz. Karşımızda ne yapacağı belli olmayan, dengesiz ve her an patlamaya hazır biri olduğunda, beynimiz tehlike alarmlarını sonuna kadar açar. O kişiden gözümüzü ayıramayız çünkü hayatta kalmak için onun her hareketini takip etmek zorundayızdır. Levent Bulut , sistem teorisinde bu durumu devasa bir "Vakum Değişkeni...